Bahasa Buol
Tampilan
Bahasa Buol adalah sebuah bahasa yang termasuk dalam rumpun bahasa Austronesia yang dituturkan di Kabupaten Buol, Sulawesi Tengah. Bahasa Buol termasuk dalam rumpun bahasa Gorontalo-Mongondow cabang Gorontalik. Bahasa Buol paling dekat hubungannya dengan bahasa Gorontalo.[3]
Kosakata
[sunting | sunting sumber]Daftar kosakata:[4]
| Bahasa Buol | Bahasa Indonesia |
|---|---|
| ala | ambil |
| ayu | alu |
| agum | rendam |
| agu | kalau |
| apit | singgah |
| alin | menular |
| atin | garam |
| accar | acar |
| apad | bicara |
| alam | alam |
| ajar | ajar |
| anjor | hancur |
| atoo | di sana |
| bindel | mandul |
| boḷe | rumah |
| bole | boleh |
| bugot | beras |
| bubuỵ | kalung |
| bundo | telaga |
| botor | judi |
| bonjor | bocor |
| boso | kelambu |
| bas | tukang |
| bado | laras |
| boyo | ikan |
| bia | kerang |
| bujak | tombak |
| boli | lawan |
| bodu | baju |
| buli | utang |
| buni | huma |
| botu | batu |
| bibik | itik |
| bina | belanga |
| bukad | alas |
| bimi | kambing |
| bute | dayung |
| bukau | tempurung |
| bali | orang Bali |
| bukad | alas |
| biug | nira |
| boya | dahi |
| baje | jenis kue |
| botoỵ | botol |
| boug | kuah |
| baiya | buaya |
| dodok | jenis bedak |
| dotog | muatan |
| diwon | tiada |
| diila | tidak |
| dila | lidah |
| dedes | musang |
| dokop | sekam |
| doum | jahit |
| duyom | awan |
| doỵan | jalan |
| doki | daki |
| duku | dukuh |
| dudoum | jarum |
| diuk | anjing |
| dupot | angin |
| diot | boneka |
| enek | lebur |
| eget | meleleh |
| elam | merah |
| ere | jodoh |
| ena | cerewet |
| goso | asah |
| gaỵas | gelas |
| gumbet | pesek |
| gambos | gambus |
| gie | lidi |
| gile | minta |
| god | gapai |
| guya | gula |
| gua | kebun |
| gukop | mengeram |
| garagadi | gergaji |
| gili | nuri |
| gutu | karang |
| giman | jerat |
| gui | malam |
| hina | hina |
| hapaỵ | hapal |
| hapa | ofker |
| haniis | sirsak |
| hoga | pipa rokok |
| haji | haji |
| harus | lengah |
| haaselo | pajak |
| haruas | kudung |
| iag | bulan |
| indaam | mengunyah |
| iko | engkau |
| ikot | ikat |
| ilun | ilun |
| ibug | ludah |
| ina | ibu |
| init | panas |
| inum | minum |
| tupu | sambung |
| jojo | paksa |
| jayo | mengamuk |
| jambuỵ | campur |
| jangaỵ | jangkar |
| jambak | tempat air |
| jakat | zakat |
| jujuỵ | dodol |
| jangu | jangguk |
| jonge | tarian |
| kile | kening |
| kabut | potong kompas |
| kavut | lari |
| kaca | kaca |
| kacan | kacang |
| kut | ambeien |
| kooi | ranjang |
| koỵanob | perangkap |
| kuaun | sangkar |
| kareja | kerja |
| kokop | dekap |
| katam | asam |
| kapin | sisa |
| kawa | kawat |
| kelut | keris |
| kokab | usap |
| kutu | kutu |
| kokod | suluh |
| kekedi | ketiak |
| kelo | kelor |
| keleg | kuat |
| kavu | abu-abu |
| kokot | gigit |
| loỵo | wajah |
| layo | telan liur |
| layap | panau |
| lanap | lenyap |
| loyab | luka kena getah mangga |
| layat | nenas |
| lovun | berjamur |
| loỵap | penari |
| liter | liter |
| levu | kotor |
| leon | lupa |
| limat | limas |
| limumug | air kumuran |
| linug | gempa bumi |
| manuk | ayam |
| miit | manis |
| maate | mati |
| maali | bisa |
| mahaỵ | mahal |
| monu | berapa |
| mamag | tumpul |
| maino | mana |
| madika | raja |
| mato | mata |
| morepa | susah |
| masikin | miskin |
| nai | jangan |
| nano | nangka |
| nali | jadi |
| nunuk | beringin |
| nogu | dia mau |
| nora | sejenis kue |
| notu | telur |
| nadidi | tante |
| naa | nyawa |
| nai | gundik |
| nano | mulut |
| nenen | cengang |
| nanat | langit-langit |
| nonod | kelopak |
| ninian | sakit sekali |
| naru | marah |
| ondon | lihat |
| oỵan | mabuk |
| oput | habis |
| ono | dingin |
| oỵon | tenang |
| puyu | kelapa tiada isi |
| puỵu | hulu parang |
| paa | paha |
| paki | gasing |
| pake | pakai |
| pahaya | pahala |
| pore | bagus |
| parakisa | periksa |
| pasau | jenis kue |
| puỵuka | celana |
| poỵok | asap |
| poyok | pendek |
| poduk | parang |
| ras | lama |
| roa | ramai |
| rasun | racun |
| ramba | bumbu |
| randa | jaring |
| roda | roda |
| rojiki | rezeki |
| suji | sulam |
| suci | bersih |
| soỵo | korek api |
| suku | puas |
| supa | takaran |
| sogor | tegur |
| sumbil | kumis |
| sanger | cangkir |
| songoh | kopiah |
| totop | isap |
| tukad | tanggal |
| tukod | penopang |
| togot | keras |
| tobuk | tikam |
| topuk | tepuk |
| tape | malas |
| tapa | anak sungai |
| takob | penutup |
| tanob | menimba |
| tangob | menjongkok |
| torat | lempar |
| tokap | tampar |
| taup | ampas padi |
| tambuy | lebar |
| tami | sanggup |
| timu | kuman |
| toyom | semut |
| totoỵ | span |
| tilo | mereka |
| tangop | gerhana |
| tepa | tendang |
| tonuk | pagar |
| tuku | lutut |
| tutub | tutup |
| totog | sundal |
| tilon | kapur |
| todut | bungkus |
| tau | orang |
| totok | cecak |
| tugu | tugu |
| tepu | daging |
| tevu | belah |
| tenden | sanjung |
| togo | lampu |
| tuỵab | tertusuk |
| toten | titian |
| tuvu | penyakit |
| tuga | jawaban |
| tagu | simpan |
| ugot | urat |
| uvut | pucuk |
| uput | ekor |
| ui | ubi |
| ue | rotan |
| uvun | hiu |
| uyom | suram |
| utan | sayur |
| uwak | kelelawar |
| uwad | buka |
| uwan | uban |
| uwat | usia lanjut |
| ukaỵ | buka |
| undap | ampas |
| undu | junjung |
| uma | ayah |
| uay | keluar |
| undon | sumbat |
| unda | rujak ikan |
| uyu | ikan gabus |
| vundog | rebus |
| vukid | gunung |
| vuỵuỵ | lapar sekali |
| vutod | busuk |
| vutoỵ | bisul |
| vuku | tulang |
| vue | kacang-kacangan |
| vuni | sembunyi |
| vule | kemaluan |
| vutu | pelir |
| vulin | orang |
| vuayo | buaya |
| wate | besi |
| watik | berteriak |
| wakat | akar |
| wen | liur |
| wanu | perahu |
| wakel | wakil |
| yayag | layar |
| yoyu | gosok |
| yayan | ketombe |
| yoyom | telan |
| yoyok | paksa |
| ỵande | layu |
| ỵano | gemuk |
| ỵago | kerengga |
| ỵuli | sembuh |
| ỵaig | dangau |
| koỵaag | kunyit |
| ỵavun | banyak |
| ỵonit | nyamuk |
| ỵumbit | lembek |
| ỵobun | bubur |
| ỵodun | celup ke dalam air |
| ỵoyog | ratapan |
Lihat pula
[sunting | sunting sumber]Sumber
[sunting | sunting sumber]- ↑ Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, ed. (2023). "Buol". Glottolog 4.8. Jena, Jerman: Max Planck Institute for the Science of Human History. ; ;
- ↑ "Bahasa Buol". www.ethnologue.com (dalam bahasa Inggris). SIL Ethnologue.
- ↑ Alexander Adelaar, Nikolaus P. Himmelmann (2005). The Austronesian Languages of Asia and Madagascar. Routledge. Diakses tanggal 8 Oktober 2016.
- ↑ Garantjang, Ahmad; Arnir Kadir; Dahlan Kajia; Zohra Mahmud. 1986. Struktur bahasa Buol. Jakarta: Pusat Bahasa. xvii+140pp.